Wiedza na temat dachów może ułatwić dokonanie dobrego wyboru lub pozwoli na sprawdzenie jakości pracy wykonawców.
Wilgotność drewna.
Drewno na więźbę dachową powinno mieć wilgotność poniżej 18%, bo w przeciwnym wypadku jest podatne na działanie grzybów. Z drugiej strony odpowiednio wysuszone drewno często trudno kupić. Często wykonawcy przekonują, że drewno samo wyschnie po ułożeniu pokrycia dachowego. W praktyce jest to możliwe tylko w przypadku, gdy poddasze jest nieużytkowe. Wysychanie drewna może trwać kilkanaście miesięcy.
Współcześnie budowane domy mają raczej poddasza mieszkalne, więc ich elementy konstrukcyjne wkrótce po zakończeniu robót ciesielskich zostają zakryte wewnątrz, co bardzo utrudnia ich osuszenie.
Ponadto drewno, wysychając, kurczy się. W niewielkim stopniu wzdłuż lecz znacznie w poprzek włókien. Wskutek wysychania zmienia się więc przede wszystkim grubość elementów, co może prowadzić do rozluźnienia połączeń.
Korozja biologiczna.
Drewno jest świetną pożywką dla grzybów i owadów, które potrafią je zniszczyć w przeciągu nawet kilku lat. Dlatego jakiekolwiek ślady żerowania owadów lub kolonie grzybów na powierzchni w zasadzie dyskwalifikują drewno do celów budowlanych.
Niszczeniu drewna najbardziej sprzyja utrzymująca się wilgoć. Niektóre gatunki na przykład modrzew i dąb są zdecydowanie odporniejsze na korozję biologiczną niż najczęściej stosowana sosna. Są jednak ogólnie trudno dostępne i o wiele droższe.
Impregnacja drewna.
Odporność drewna na działanie m.in. grzybów, owadów, a także ognia można zwiększyć nasączając (impregnując) je specjalnie przygotowanymi do tego preparatami. Niestety, o ile drewno w ogóle jest impregnowane, to najczęściej robi się to przy pomocy pędzla. Taka metoda jest mało skuteczna, bo preparat wnika bardzo płytko. Lepsze wyniki można osiągnąć zanurzając elementy drewniane w specjalnym zbiorniku z impregnatem. Najlepsza jest jednak tzw. impregnacja ciśnieniowa, ale tak przygotowane drewno jest droższe i trudno dostępne.
Uwaga! Nie należy dawać się nabrać intensywnym zabarwieniem powierzchni drewna. Dostawcy drewna bardzo chętnie używają barwiących impregnatów, choć drewno było w nich zanurzone bardzo krótko. Dobre wyobrażenie o głębokości impregnacji można osiągnąć przepiłowując kawałek drewna.
Dokładność wykonania elementów więźby i ich staranny montaż.
Elementy więźby dachowej wykonywanej standardową metodą ciesielską powinny być starannie przycięte i spasowane, natomiast wiązary – dokładnie wypionowane i ustawione idealnie równolegle względem siebie. Każda niedokładność wpływa negatywnie na stabilność i wytrzymałość dachu, utrudnia także ułożenie pokrycia i może zeszpecić budynek. Najbardziej kłopotliwe bywa stawianie dachu budynku, w którym niedokładnie wykonano roboty stanu surowego, wskutek czego między poszczególnymi ścianami nie są zachowane kąty proste i do takich ścian trzeba dopasowywać poszczególne wiązary.
Usztywnienie więźby.
Wiązary dachu muszą być połączone, bo inaczej konstrukcja nie byłaby odporna na wiatry. Dla usztywnienia więźby stosuje się wiatrownice, a zwiększają ją też takie elementy jak deska kalenicowa i łatowanie lub oczywiście deskowanie dachu. Połączenia między deskami należy wzajemnie przesuwać, by nie wypadały w tej samej linii (wzdłuż tej samej krokwi).
„Praca” drewna.
Elementy drewniane nigdy nie są całkowicie sztywne i ulegają odkształceniom np. w wyniku obciążenia dachu śniegiem. Typowym przykładem jest uginanie się końców krokwi wystających znacznie poza lico muru, gdy dach ma wysunięte okapy niepodparte słupami lub zastrzałami.
Drewno podlega też odkształceniom związanym z kurczeniem się i rozszerzaniem pod wpływem zmian wilgotności. Z tego względu niektórych elementów – na przykład desek poszycia – nie powinno się łączyć na styk, lecz pozostawiać między nimi niewielkie odstępy. Deski i belki należy układać stroną dordzeniową ku górze. Wówczas wysychając dociskają krawędzie do podłoża. Odwrotne przybicie skutkuje po pewnym czasie obluzowaniem połączenia. Natomiast nieprawidłowo ułożona belka nadmiernie się ugina
Wilgotność drewna.
Drewno na więźbę dachową powinno mieć wilgotność poniżej 18%, bo w przeciwnym wypadku jest podatne na działanie grzybów. Z drugiej strony odpowiednio wysuszone drewno często trudno kupić. Często wykonawcy przekonują, że drewno samo wyschnie po ułożeniu pokrycia dachowego. W praktyce jest to możliwe tylko w przypadku, gdy poddasze jest nieużytkowe. Wysychanie drewna może trwać kilkanaście miesięcy.
Współcześnie budowane domy mają raczej poddasza mieszkalne, więc ich elementy konstrukcyjne wkrótce po zakończeniu robót ciesielskich zostają zakryte wewnątrz, co bardzo utrudnia ich osuszenie.
Ponadto drewno, wysychając, kurczy się. W niewielkim stopniu wzdłuż lecz znacznie w poprzek włókien. Wskutek wysychania zmienia się więc przede wszystkim grubość elementów, co może prowadzić do rozluźnienia połączeń.
Korozja biologiczna.
Drewno jest świetną pożywką dla grzybów i owadów, które potrafią je zniszczyć w przeciągu nawet kilku lat. Dlatego jakiekolwiek ślady żerowania owadów lub kolonie grzybów na powierzchni w zasadzie dyskwalifikują drewno do celów budowlanych.
Niszczeniu drewna najbardziej sprzyja utrzymująca się wilgoć. Niektóre gatunki na przykład modrzew i dąb są zdecydowanie odporniejsze na korozję biologiczną niż najczęściej stosowana sosna. Są jednak ogólnie trudno dostępne i o wiele droższe.
Impregnacja drewna.
Odporność drewna na działanie m.in. grzybów, owadów, a także ognia można zwiększyć nasączając (impregnując) je specjalnie przygotowanymi do tego preparatami. Niestety, o ile drewno w ogóle jest impregnowane, to najczęściej robi się to przy pomocy pędzla. Taka metoda jest mało skuteczna, bo preparat wnika bardzo płytko. Lepsze wyniki można osiągnąć zanurzając elementy drewniane w specjalnym zbiorniku z impregnatem. Najlepsza jest jednak tzw. impregnacja ciśnieniowa, ale tak przygotowane drewno jest droższe i trudno dostępne.
Uwaga! Nie należy dawać się nabrać intensywnym zabarwieniem powierzchni drewna. Dostawcy drewna bardzo chętnie używają barwiących impregnatów, choć drewno było w nich zanurzone bardzo krótko. Dobre wyobrażenie o głębokości impregnacji można osiągnąć przepiłowując kawałek drewna.
Dokładność wykonania elementów więźby i ich staranny montaż.
Elementy więźby dachowej wykonywanej standardową metodą ciesielską powinny być starannie przycięte i spasowane, natomiast wiązary – dokładnie wypionowane i ustawione idealnie równolegle względem siebie. Każda niedokładność wpływa negatywnie na stabilność i wytrzymałość dachu, utrudnia także ułożenie pokrycia i może zeszpecić budynek. Najbardziej kłopotliwe bywa stawianie dachu budynku, w którym niedokładnie wykonano roboty stanu surowego, wskutek czego między poszczególnymi ścianami nie są zachowane kąty proste i do takich ścian trzeba dopasowywać poszczególne wiązary.
Usztywnienie więźby.
Wiązary dachu muszą być połączone, bo inaczej konstrukcja nie byłaby odporna na wiatry. Dla usztywnienia więźby stosuje się wiatrownice, a zwiększają ją też takie elementy jak deska kalenicowa i łatowanie lub oczywiście deskowanie dachu. Połączenia między deskami należy wzajemnie przesuwać, by nie wypadały w tej samej linii (wzdłuż tej samej krokwi).
„Praca” drewna.
Elementy drewniane nigdy nie są całkowicie sztywne i ulegają odkształceniom np. w wyniku obciążenia dachu śniegiem. Typowym przykładem jest uginanie się końców krokwi wystających znacznie poza lico muru, gdy dach ma wysunięte okapy niepodparte słupami lub zastrzałami.
Drewno podlega też odkształceniom związanym z kurczeniem się i rozszerzaniem pod wpływem zmian wilgotności. Z tego względu niektórych elementów – na przykład desek poszycia – nie powinno się łączyć na styk, lecz pozostawiać między nimi niewielkie odstępy. Deski i belki należy układać stroną dordzeniową ku górze. Wówczas wysychając dociskają krawędzie do podłoża. Odwrotne przybicie skutkuje po pewnym czasie obluzowaniem połączenia. Natomiast nieprawidłowo ułożona belka nadmiernie się ugina